Directe Democratie

Het recht van de sterkste?

Introductie

Disclaimer:

 

15 min. overzicht = botte bijl

Doel: Termen bieden om na te denken over (directe)democratie
Om voor jezelf helder te krijgen of directe democratie een goed idee is

Introductie

Overzicht:

 

  • De filosofen -> mensbeeld en middelen
  • Wat betekent het 'recht van de sterkste'?
  • Wat is democratie en hoe doe je dat direct?

De Filosofen

Premisse 1: Mensbeeld

Directe democratie is alleen mogelijk als wij uitgaan van een positief mensbeeld

  • Mensbeeld goed => Vertrouwen dat mensen in staat zijn om bij te dragen aan de politiek
  • Mensbeeld slecht => Geen vertrouwen dat mensen in staat zijn om bij te dragen aan de politiek

De Filosofen

Premisse 1: Mensbeeld

18e eeuw - vooruitgangsdenken

Door technologische vooruitgang op een pad van barbaarsheid naar beschaving
Of van beschaving naar barbaarsheid?

De Filosofen

Premisse 1: Mensbeeld

Goed

Kwaad

Thomas Hobbes

Jean-Jacques Rousseau

VS

De Filosofen

Premisse 1: Mensbeeld

Goed

Kwaad

Thomas Hobbes

Jean-Jacques Rousseau

  • Natuurlijke staat goed
  • Samenleving maakt mens slecht
  • Vergelijken met anderen maakt je een nobele barbaar
  • Kinderen worden goed geboren
  • Natuurlijke staat slecht
  • Samenleving beschermt mens tegen zichzelf en elkaar
  • Sociaal contract
  • Gehoorzaamheid aan de staat

De Filosofen

Premisse 1: Mensbeeld

Grove Conclusie:
Als mensbeeld =

Goed -> directe democratie mogelijk

Slecht -> directe democratie niet mogelijk

De Filosofen

Premisse 2: verdeling van middelen

Directe democratie werkt alleen als de verdeling van middelen goed verdeeld is

  • Als de meerderheid van de mensen voldoende bestaanszekerheid heeft is het mogelijk
  • Als de bestaanszekerheid alleen voor een kleine groep gegarandeerd is dan is het niet mogelijk.

De Filosofen

Premisse 2: verdeling van middelen

Socialisme

Kapitalisme / individualisme

Adam Smith

Karl Marx

VS

De Filosofen

Premisse 2: verdeling van middelen

Socialisme

Kapitalisme / individualisme

Adam Smith

Karl Marx

VS

  • Leven is meer dan werk alleen
  • Werk is onderdeel van zingeving
  • Werk moet bestaanszekerheid garanderen
  • Kapitalisme leid tot inkomens ongelijkheid
  • Mensen kunnen zich specialiseren
  • In een gezonde markt kunnen de rijken voor de armen betalen
  • Rijken moeten geleid worden door eer en status
  • Volk moet opgeleid worden tot consument

De Filosofen

Premisse 2: verdeling van middelen

De tussenweg = Commons

 

De commons (van het Engelse commons, 'meent') zijn hulpbronnen die toegankelijk zijn voor alle leden van een groep of samenleving. Dit kunnen natuurlijke hulpbronnen zijn, zoals (schoon) water en (schone) lucht, maar ook bronnen van informatie, kennis en cultuur, zoals teksten en illustraties. (wikipedia)

De Filosofen

Conclusie

Als wij willen dat Directe democratie werkt is een positief mensbeeld

en een eerlijke verdeling van middelen nodig

Het recht van de sterkste

Tiranie van de meerderheid

Het recht van de sterkste

Tiranie van de meerderheid

Mindering publieke betrokkenheid

Toename kudde gedrag

Mindering respect voor minderheden

Toename kudde gedrag

=> door mensen uit te sluiten van het politieke proces

creëer je een tirannie van de meerderheid

= een tirannie van de minderheid

Het recht van de sterkste

Tiranie van de meerderheid


"Op plaatsen waar de wetten niet soeverein zijn, daar krijgen volksleiders hun kans. Het volk wordt dan tot een alleenheerser,

één persoon samengesteld uit velen,

want de meerderheid is er soeverein, niet als individuen maar als collectief. ... zo'n volk ... streeft als elke alleenheerser naar alleenheerschappij, doordat het zich niet laat regeren door de wet. Het gaat trekken vertonen van een despoot ... de vorm van alleenheerschappij waarmee dit volksbewind te vergelijken is, is de tirannie."

(Aristoteles, Politika 1292 a)

Het recht van de sterkste

Tiranie van de meerderheid

Grove Conclusie:

 

Zolang iedereen mee mag doen in het democratische proces ontstaat er geen tirannie van de meerderheid

 

Democratie

3 vormen van overheid

1. Despotisme = burger is slaaf.

"Het despotisme (Grieks δεσποτία, van δεσπότης - heerser) is een regeringsvorm waarbij één persoon (de despoot) of een kleine groep personen absolute macht heeft, die naar willekeur kan worden toegepast. Het gaat hierbij dus om een autocratie, oligarchie, tirannie of dictatuur. Er is geen mogelijkheid voor discussie, er is geen volksvertegenwoordiging en er zijn geen politieke partijen; kritiek en verzet worden afgestraft." (wikipedia)

Democratie

3 vormen van overheid

2. Monarchie = Burger is horige

"Een constitutionele monarchie is een vorm van monarchie waarbij niet slechts de monarch of regent bepaalde bevoegdheden bezit, maar waar naast hem of haar diverse andere ambten bestaan, die eigen bevoegdheden bezitten hen toegekend door de constitutie. Deze constitutie kan geheel of gedeeltelijk neergelegd zijn in een geschreven grondwet, maar dat hoeft niet." (wikipedia)

Democratie

3 vormen van overheid

3. Republiek (democratisch/aristocratisch) =
Burger is Souverein (directe / representatieve democratie)

"Een republiek is een staat waarvan het staatshoofd niet door erfopvolging wordt aangewezen, maar op een of andere manier wordt verkozen.[1] De hoogste macht ligt hierdoor bij één of meer personen, die de macht via het volk (democratie), het parlement of via een staatsgreep of als buitenlandse bezettende macht in handen gekregen hebben." (wikipedia)

Democratie

3 vormen van overheid

Aristocratie
(Oudgrieks: ἀριστοκρατία < ἄριστος ("beste") + κρατεῖν ("heersen")) is een regeringsvorm waarbij de heerschappij in handen is van de aanzienlijksten in de samenleving, de zogenaamde "aristocraten".[1] Doorgaans geldt binnen een aristocratie dat het lidmaatschap erfelijk is. De Griekse oorsprong van het woord suggereert de betekenis: geregeerd door de besten. (wikipedia)

Democratie

(van het Grieks δῆμος/dèmos, "volk" en κρατειν/kratein, "heersen", dus letterlijk "volksheerschappij") is een bestuursvorm waarin de wil van het volk de bron is van legitieme machtsuitoefening. Men onderscheidt directe democratie, waarin burgers persoonlijk stemmen over wetten, besluiten en benoemingen, en indirecte, waarin het volk zich laat vertegenwoordigen door een gekozen orgaan, zoals een raad of parlement. (wikipedia)

Democratie

3 vormen van overheid

Democratie

niet te verwarren met:

Particratie

"(...) de politieke partijen hebben de macht. Met uitzondering van Zwitserland zijn de Europese 'democratieën' particratieën. Particratie wordt vaak verward met de democratie. Een particratie komt voornamelijk tot uiting in de partijdiscipline, waarbij in de praktijk alle verkozenen die behoren tot eenzelfde partij in het parlement over alle onderwerpen unaniem stemmen." (wikipedia)

Democratie

Onze vorm van overheid

Nederland heeft onofficieel dus een:

Constitutionele representatieve particratie

Breakdown:

Constitutioneel: er is een grondwet die voor iedereen geldt

Representatief: er wordt eens in de vier jaar een vertegenwoordiging gekozen

Particratie: Jouw partij stemt unaniem op voorstellen

Democratie

Volgens een aantal piraten

  • Constitutioneel
  • Democratisch
  • Mensbeeld: Goed
  • Verdeling middelen: gebalanceerd (commons)

Directe Democratie

Het recht van de sterkste?

Directe Democratie

Vloeibare Democratie

Directe Democratie

Oefening

Veil of ignorace:

ontwerp een samenleving met een groep

waarin jij met die groep moet samen-leven.

Let op: jij niet weet welke 'positie' jij krijgt in die samenleving

PPU Directe Democratie

By dmitrischrama

PPU Directe Democratie

Concept

  • 143
Loading comments...

More from dmitrischrama