Parasol
Wstęp:
Szkoła, obok domu rodzinnego, jest środowiskiem wychowawczym, które w bezpośredni sposób wywiera wpływ na rozwój dziecka. Z chwilą osiągnięcia przez dziecko dojrzałości szkolnej, pełni ono swoją nową rolę społeczną - rolę ucznia i zaczyna wchodzić w interakcje rówieśnicze. Cała społeczność szkolna wpływa na kształtowanie u dziecka współdziałania i współpracy, poczucia odpowiedzialności i obowiązku, a więc na całokształt rozwoju jego osobowości. Nadrzędnym celem profilaktyki jest z jednej strony poznanie poszczególnych uczniów, ich środowiska rodzinnego a z drugiej analiza uwarunkowań wychowawczych i działań eliminacyjnych zagrożenia bezpieczeństwa i niedostosowanie społeczne uczniów.
Proces wychowawczy i profilaktyczny nie jest działaniem spontanicznym, lecz systematycznym oddziaływaniem na wychowanka, opartym na określonej koncepcji człowieka, na przyjętych celach i metodach. Profilaktyka stała się ważnym elementem wychowania w rodzinie i szkole. Nie jest to wynik przypadku, lecz konsekwencja faktu na pojawienie się na nieznaną wcześniej skalę zachowań problemowych u dzieci i młodzieży.
Profilaktyka to zapobieganie złu w sensie działań wychowawczych, które mają na celu ochronę wychowanka przed zagrożeniami ze strony środowiska i ze strony samego siebie. Skuteczna obrona przed zagrożeniami wymaga zdobycia pozytywnych umiejętności i kompetencji, np. zdolności zrozumienia i dojrzałego polubienia samego siebie czy też zdolność stawiania sobie wymagań i postępowania zgodnego z przyjętą hierarchią wartości.
Punktem wyjścia w opracowaniu programu profilaktyki jest fakt, że istnieje ścisły związek między postawą wychowanków wobec zachowań ryzykownych, a ich postawą wobec życia. Nie można skutecznie zapobiegać jakiemuś negatywnemu zjawisku, dopóki w sposób precyzyjny i całościowy nie poznamy jego przyczyn. W przeciwnym przypadku działania profilaktyczne koncentrować się będą na zmaganiu się z symptomami, a nie ze źródłami zagrożeń.
Trudności adaptacyjne i niepowodzenia szkolne są praprzyczyną zaburzeń w zachowaniu nie tylko w życiu szkolnym. Istnienie związku pomiędzy trudnościami szkolnymi i adaptacyjnymi a zaburzeniami w zachowaniu wyjaśnia psychologiczny mechanizm zaspakajania potrzeb psychicznych. Jeżeli dziecko ma trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu więzi z kolegami, jest izolowane lub odrzucane przez klasę szkolną, jest prawdopodobne , że będzie poszukiwać kontaktów zaspakajających jego potrzeby społeczne i uczuciowe w grupach dysfunkcyjnych.
Przyczyny trudności adaptacyjnych "niepowodzeń szkolnych" oraz zaburzeń tkwią zarówno w środowisku rodzinnym jak i szkolnym dziecka. Czynników ryzyka , które mogą stać się przyczyną problemów jest dużo i nie na wszystkie z nich szkoła ma realny wpływ . Wiele z nich można jednak wyeliminować, a do innych tak uzbroić uczniów , aby umieli sobie z nimi radzić . Temu celowi służą propozycje programowe szkolnej profilaktyki.
Kierując się słowami Horacego: „Czym nasiąknie świeży dzban, tym długo pachnie” opracowano poniższy program adresowany do najmłodszych uczniów szkoły podstawowej.
- Kształtowanie dojrzałej sfery emocjonalnej dziecka
- Kształtowanie dojrzałej sfery komunikacji dziecka
- Kształtowanie dojrzałej sfery moralnej dziecka
- pobudzanie kreatywności i możliwości twórczych dzieci;
- dążenie do większej otwartości uczniów, większej świadomości przeżywania emocji;
- kształtowanie umiejętności otwartego wyrażania swoich myśli i poglądów;
- kształtowanie umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach;
- kształtowanie postaw twórczych i asertywnych;
- kształtowanie umiejętności dokonywania świadomego wyboru;
- uświadomienie uczniom, czym jest uzależnienie;
- propagowanie zdrowego stylu życia;
- wzmacnianie poczucia własnej wartości, odrębności,tożsamości;
METODY I FORMY PRACY:
- Rozmowa
- Rysunek.
- Zabawy
- Gry edukacyjne
ZASADY PROWADZENIA ZAJĘĆ:
-
Zasada bliskiego kontaktu
-
Zasada akceptacji
-
Zasada otwartości
- Zasada norm
Sposoby realizacji zadań:
Sposoby realizacji zadań cd.:
BIBLIOGRAFIA
- H. Jakubowska- Promocja zdrowia i profilaktyka uzależnień. Przewodnik dla nauczycieli szkoły podstawowej i gimnazjum; PWN; Warszawa- Łódź 1999r.
- M. Łakomski- Dlaczego integrujemy program profilaktyczny w szkole; Impuls: Kraków 2004r.
- B. Woynarowska, M. Sokołowska- Szkoła promująca zdrowie; KOWEZ, Warszawa 2000r.
-
K. Wissel- Moje bajki; Dom Wydawniczy „ Bellona”; Warszawa 1998r.
