![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/335736/images/6052623/cropped-FACTORY_logo_siteD-1.png)
Nepnieuws
Stern de Pagter
Fontys Hogeschool Journalistiek (FHJ)
s.depagter@fontys.nl
Wat gaan we bespreken?
- Introductie: wat is nepnieuws?
- Waarom is het er?
- Hoe herken je het?
- Beeldmanipulatie
- Nepnieuws bestrijden:
- Factchecken
- Mediawijsheid
- Hoe zorg je dat je er zelf niet in trapt?
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
Wie zijn wij?
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9313246/pasted-from-clipboard.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9313252/pasted-from-clipboard.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9313255/pasted-from-clipboard.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
Vertrouwen jullie het nieuws?
Waarom wel/niet?
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9316192/Screenshot_from_2022-02-06_12-24-36.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9316193/Screenshot_from_2022-02-06_12-24-53.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9316195/Screenshot_from_2022-02-06_12-25-08.png)
https://nos.nl/artikel/2386254-onderzoek-vertrouwen-in-nieuws-in-afgelopen-coronajaar-toegenomen
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
Wat is nepnieuws eigenlijk?
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9141831/pasted-from-clipboard.png)
bron: First Draft News
Misinformatie
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9313762/pasted-from-clipboard.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9313764/pasted-from-clipboard.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9313765/pasted-from-clipboard.png)
bron: https://factory.fhj.nl/middellandse-zee-de-gevaarlijkste-poort-van-europa/
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9313900/pasted-from-clipboard.png)
https://factory.fhj.nl/regering-dwingt-media-niet-om-het-rivm-te-sparen/
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9313912/pasted-from-clipboard.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9313918/pasted-from-clipboard.png)
Verschil is vaak niet duidelijk: is het bewust?
Desinformatie?
bron: https://factory.fhj.nl/advertentie-vuurwerkbranche-gebruikt-misleidende-cijfers/
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
Waarom wordt nepnieuws (bewust) verspreid:
Geld
- Clickbait
- Advertentie-inkomsten of indirect
Ideologische overtuiging
(verspreiden van een boodschap)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9183851/Screenshot_from_2021-12-09_12-05-03.png)
Persoonlijke keuzes en wereldbeeld worden beïnvloed door wat we lezen/kijken/horen
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
Waarom is dat een probleem?
Hoe ontstaat nepnieuws?
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9316219/Screenshot_from_2022-02-06_12-37-55.png)
- Uit context gehaald
https://www.knack.be/nieuws/factcheck/factcheck-nee-deze-video-toont-geen-instortende-profvoetballer-na-coronavaccin/article-longread-1825557.html?cookie_check=1644147362
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9316225/Screenshot_from_2022-02-06_12-43-08.png)
- Je mist de helft van het verhaal
- Het is niet zwart/wit
https://www.knack.be/nieuws/factcheck/factcheck-ja-deze-beelden-zijn-echt-maar-ze-tonen-een-sanatorium/article-longread-1826667.html
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/335736/images/6052958/045f8451-6041-11e9-abcc-02b7b76bf47f.jpg)
Gebrek aan informatie = ruimte voor speculatie
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
Kenmerken nepnieuws:
- Maakt misbruik van emotionele reactie
- Goed deelbaar
- Beperkte informatie (missende context)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9316261/pasted-from-clipboard.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9316263/pasted-from-clipboard.png)
Sociale media spelen centrale rol
Moeten zij dan niet meer doen om dit tegen te gaan?
- Herkennen is lastig
- Wetgeving is ingewikkeld
- Censuur
Beeldmanipulatie
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8717040/pasted-from-clipboard.png)
Sensity.ai
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
Technologie = vriend en vijand
Deepfakes
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/335736/images/6611123/Elizabeth-May-Green-Party-of-Canada.jpg)
Wat is het verschil?
Bron: https://www.washingtonpost.com/world/2019/09/26/canadas-green-party-shared-photo-its-leader-with-reusable-cup-it-was-fake/
Factcheckers
341 organisaties in 102 landen
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9317690/Screenshot_from_2022-02-07_09-38-00.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9317704/Screenshot_from_2022-02-07_09-39-40.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/9317713/Screenshot_from_2022-02-07_09-49-10.png)
https://www.poynter.org/coronavirusfactsalliance/
Iets checken in drie stappen:
- Ga terug naar de bron
- Klopt het volgens die bron?
- Klopt het volgens andere bronnen?
Het draait om het vinden van context!
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/335736/images/8698806/DIS4F4JWsAA14QI.jpg)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
Is factchecken wel
de oplossing?
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/335736/images/8698833/pasted-from-clipboard.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/335736/images/8698837/pasted-from-clipboard.png)
Bron: https://www.snopes.com/fact-check/shark-street-hurricane/
Blijft steeds weer opduiken
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
Beperkingen van factchecken
- Beperkt bereik
- Beperkte impact (niet altijd overtuigend)
- Factcheckers kunnen niet alles checken
Mediawijsheid
Educatie enorm belangrijk
-
Bewustwording
-
Zelf nepnieuws kunnen herkennen
-
Voorkomen is beter dan genezen
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
Tips:
- Check de bron! Zit er een linkje bij?
- Lees/bekijk het voor je het deelt
- Weet je het hele verhaal?
- Wees kritisch. Waarom krijg je dit nu voorgeschoteld?
- Roept dit een sterke emotie op? Kan dat bewust zijn?
- Voorkom zwart-witdenken (context)
- Rapporteren helpt
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8716901/Screenshot_from_2021-06-28_15-42-38.png)
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/1910216/images/8699408/cropped-FACTORY_logo_siteD-1_cut.png)
Bedankt voor jullie aandacht?
Vragen?
s.depagter@fontys.nl
![](https://s3.amazonaws.com/media-p.slid.es/uploads/335736/images/6052623/cropped-FACTORY_logo_siteD-1.png)
Introductie nepnieuws FHEC
By stern
Introductie nepnieuws FHEC
- 225