Esthetica 6
12. Ballet
altijd en overal
- alle lagen van de bevolking, in alle culturen --> fysiek expressiemiddel
- Oorspronkelijk doel? Religieus --> vruchtbaarheid en oorlog
- Geleidelijk --> sociaal, gezellig, kunstvorm
Rotstekening dans Zimbabwe
Egyptische dans, detail van een grafschilderij in Shaykh ʿAbd al-Qurnah, Egypt, c. 1400 bce; British Museum, London
Griekse vaas: bacchanten
Korybanten: een dans in legeruitrusting: overwinning & coming of age
1
middeleeuwen
3
Lodewijk XIV - barok
5
Russisch ballet & Les Ballets Russes
2
renaissance
4
romantisch ballet
middeleeuwen
gewone volk
- spontaan - seksualiteit
- kermis, bruiloft
- wilde volksdansen (dans haute)
Pieter Brueghel de Oudere, boerendans (1567)
middeleeuwen
aan het hof
- ingetogen, rustig --> hoofse liefde (dans basse)
- aanraking met vingertoppen, zelfde bewegingen, verfijnd gezelschapsspel
- onderdeel opvoeding (filosofie, muziek, schermen, paardrijden)
renaissance
balletti aan Italiaanse hoven
- combinatie poëzie, muziek, dans --> gechoreografeerde stukken
- kostumering - thema
- banketten, feesten --> speciale gelegenheden
- adel & elite
renaissance
Catharina de Medici x Franse koning Hendrik II 1553 (beiden 14)
- Cesare Negri (dansmeester) - Le Grazie d'Amore" (De Genaden van Liefde)
- verspreiden kunst & cultuur aan Europese hoven - Frankrijk!
- koks, muzikanten --> totaalspektakel
Lodewijk XIV (1638 - 1715)
barok in Frankrijk
Le ballet de la Nuit (1653) - filmfragment Le Roi Danse (2000)
Lodewijk XIV (1638 - 1715)
barok in Frankrijk
Le ballet de la Nuit (1653) - filmfragment Le Roi Danse (2000)
- 14 jaar --> 'Zonnekoning' (de eerste balletster)
- Slechte nacht wordt overwonnen door opkomende zon (Jean-Baptise Lully)
- hofballet
- onderwerp centraal -
persoonlijkheidsverheerlijking
Lodewijk XIV (1638 - 1715)
barok in Frankrijk
1661: Académie Royale de Danse
- alleen nog maar beroepsdansers
- academische vorm van dans = geboorte
- geen voorstellingen meer in paleis --> Opéra de Paris
Lodewijk XIV (1638 - 1715)
barok in Frankrijk
1661: Académie Royale de Danse
- Pierre Beauchamp = eerste directeur
- Vastleggen gangbare balletpassen: uitdraaien van voeten en benen vanuit de heupen (en dehors) --> 5 basisposities voor de voeten
Benesh-notatie
Standaardisering van bewegingen leidt in 1955 tot Benesh-notatie
romantisch ballet (1820-1870)
grote bloei in Frankrijk!
La Sylphide (1832)
romantisch ballet (1820-1870)
Verticaliteit, 'spitzen'
nieuwe thema's (mystiek, legendes)
nadruk op emoties
ballet raakt nadien in verval in Frankrijk (en Europa)
(economische moeilijkheden, politieke veranderingen)
Rusland - tsaren Romanov
Tsarendynastie Romanov (1613 - 1917)
Hechte connectie met Frankrijk - Franse hofstijl en ballettraditie overgenomen
Invloed 3 kunstenaars
- Marius Petipa: Franse balletdanser en choreograaf
- Lev Ivanov: Russische balletdanser en choreograaf
- Tsjaikovski: Russisch componist
Rusland - tsaren Romanov
Zwanenmeer (1876)
Rusland - tsaren Romanov
Zwanenmeer (1876)
Rusland - tsaren Romanov
Doornroosje (1890)
Rusland - tsaren Romanov
Notenkraker (1892)
Les Ballets Russes
Begin 20e eeuw
Sergei Diaghilev
1909-1929: theatrale producties
Groot succes! Ballet opnieuw hip, nieuwe gezelschappen (medewerkers van Diaghilev)
Les Ballets Russes
Le sacre du Printemps (Stravinsky & Nijinksy) (29 mei 1913 Parijs)
Ontstaan moderne dans
George Balanchine - New York City Ballet
Martha Graham - Graham school of Dance --> geboorte van moderne dans
--> Dans moet pure, menselijke emoties uitdrukken (vloer - spitzen)
12. Ballet
By klaasvangilbergen
